tel. +48 17 748 24 30
fax +48 17 748 24 40
35-231 Rzeszów, ul. Skrajna 1

Misja szkoły

"Podaj mi swoją dłoń,
zmierzamy w tym samym kierunku.
Drogowskazem jest: prawda, miłość, piękno i dobro."

Specyficzne trudności w uczeniu się - dysleksja rozwojowa

Specyficzne trudności w uczeniu się to termin odnoszący się do zaburzonego funkcjonowania dziecka w szkole, gdy jego postępy w nauce szkolnej pozostają na poziomie istotnie niższym niż oczekiwany, ze względu na wiek życia, wynik pomiaru inteligencji i poziom edukacji.

Określenie specyficzne wskazuje na ograniczony, wąski zakres trudności w uczeniu się, pomimo prawidłowego poziomu inteligencji, dojrzałości w ogólnym rozwoju, przebywania we właściwym środowisku kulturowym i odpowiednich warunkach dydaktycznych dla przyswajania wiedzy i umiejętności szkolnych.

Specyficzne trudności w uczeniu się występują w określonych momentach procesu dydaktyczno - wychowawczego. Najczęściej są one wykrywane dopiero przez nauczycieli nauczania zintegrowanego, chociaż są już zauważalne wcześniej podczas przebywania dziecka w oddziałach zerowych. W konkretnej sytuacji dydaktycznej trudności mogą występować pojedynczo, w izolacji, bądź też jednocześnie kilkuzakresowo, niezależnie od siebie lub nakładając się, potęgują skutki swojego istnienia. Tworzą wtedy mieszane zaburzenia umiejętności szkolnych. Mogą dotyczyć różnych dziedzin wiedzy i różnych umiejętności szkolnych.

Etiologia trudności w uczeniu się jest złożona i bardzo zróżnicowana. Często wiele czynników występujących jednoczenie powoduje owe trudności, a w przypadku dużej grupy dzieci etiologia jest nieznana. Pomimo tak dużej niejasności podejmowane są próby kategoryzowania przyczyn trudności w uczeniu się.

Najczęściej ujmuje się je w trzy grupy:
1) przyczyny genetyczne (najstarsza koncepcja)

2) przyczyny organiczne i biologiczne

3) przyczyny społeczne – uwarunkowania wychowawcze

Aktualnie twierdzi się, że dysleksja, dysortografia i dysgrafia nie powstają wyłącznie
w wyniku działania czynników jednorodnych. Marta Bogdanowicz prezentuje w tej sprawie stanowisko zgodnie, z którym zaburzenia te „…mogą być skutkiem oddziaływania różnego rodzaju czynników patogennych. Zazwyczaj zaburzenia rozwoju są warunkowane splotem przyczyn biologicznych i społecznych. Powiązania te bywają bardzo złożone, a patomechanizm zaburzeń trudny do rozszyfrowania…”.

 

Dysleksja rozwojowa: są to specyficzne trudności w uczeniu się u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Określenie specyficzne podkreśla charakter tych trudności - ograniczony i bardzo wąski zakres. Dysleksja występuje u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, a nierzadko u dzieci bardzo zdolnych.

 
Termin dysleksja rozwojowa obejmuje kilka rodzajów zaburzeń:

dysleksja: są to trudności w czytaniu

dysortografia: są to trudności z opanowaniem poprawnej pisowni

dysgrafia: to trudności ze stroną graficzną pisma, tzw. brzydkie pismo

dyskalkulia: to trudności w uczeniu się matematyki

Jak dotąd nie wykryto jednej przyczyny dysleksji, najbardziej rozpowszechniona jest koncepcja, że dysleksja rozwojowa jest uwarunkowana mikrouszkodzeniami centralnego układu nerwowego, które mają podłoże genetyczne lub powstają w wyniku uszkodzeń w okresie płodowym lub na skutek urazów okołoporodowych.

Są one główną przyczyną wybiórczych deficytów rozwojowych warunkujących proces czytania i pisania.

Trudności uczniów z dysleksją rozwojową mają różny charakter w zależności od wieku dziecka oraz od stopnia nasilenia deficytów rozwojowych.

Wiek 6-7 lat

·         trudności z wymową

·         trudności w zapamiętywaniu wierszyków i piosenek

·         trudności w odróżnianiu podobnych głosek, wydzielaniu i łączeniu sylab

·         trudności w wyróżnianiu elementów z całości

·         trudności orientacji w czasie (pory roku, dnia, godziny)

·         trudności w rysowaniu i odtwarzaniu figur oraz wzorów

·         wadliwa wymowa (przekręcanie, przestawianie, notoryczne błędy gramatyczne)

·         trudności w nauce czytania

·         brak lateralizacji (oburęczność, mylenie prawej i lewej ręki)

·         mała sprawność manualna (wiązanie sznurowadeł, trzymanie nożyczek, sztućców)

·         opóźnienie orientacji w schemacie ciała

 

Wiek wczesnoszkolny I-III klasa

  • utrzymywanie się i pogłębianie powyższych trudności
  • mała sprawność ruchowa (nie potrafi jeździć na dwukołowym rowerze, łyżwach, nartach, problemy z samoobsługą)
  • utrzymująca się oburęczność
  • zaburzenia koordynacji czynności ręki i oka
  • trudności w zapamiętywaniu nazw, dat, liczb, tabliczki mnożenia
  • mylenie liter
  • opuszczanie, przestawianie, dodawanie liter i sylab
  • trudności z pisownią
  • brzydkie pismo i rysunek

Wiek starszy szkolny (powyżej klasy IV i szkoła średnia)

·         stopniowe zmniejszanie się lub ustępowanie trudności w czytaniu

·         ograniczanie się trudności w pisaniu często tylko do dużej ilości błędów ortograficznych i brzydkiego pisma

·         uogólnianie się trudności szkolnych na inne przedmioty nauczania

·         trudności w nauce języków obcych

 

Najogólniej rzecz ujmując można powiedzieć, że osiągnięcia szkolne ucznia z dysleksją rozwojową nie są zgodne z wymaganiami szkoły. Taki uczeń wymaga fachowej, pomocy ze strony nauczyciela, rodzica, psychologa, pedagoga. Jeśli w porę takiej pomocy nie otrzyma staje się zagubiony, spada u niego znacznie poziom poczucia własnej wartości.

Trudności, z jakimi borykają się uczniowie z dysleksją wynikają z uwarunkowań wewnętrznych, niezależnych od ich chęci i zaangażowania. Aby opanować materiał dydaktyczny tak jak ich rówieśnicy, muszą włożyć dwu-, trzykrotnie więcej wysiłku, a i tak efekty są mizerne ze względu na przykład na zbyt wolne tempo pracy lub uporczywie pojawiające się błędy ortograficzne. Bez pochwał, nagród, pozostawieni sami sobie, mogą zatracić ochotę do nauki, bo po co mam coś robić jak i tak jestem gorszy od innych, przestają się uczyć, w starszym wieku nierzadko wagarują. Pierwsze niepowodzenia szkolne, ustawiczny brak sukcesów, brak pochwał ze strony nauczycieli, poczucie klęski, kompromitacji przed kolegami, którzy z łatwością opanowują materiał dydaktyczny, niezadowolenie, zdenerwowanie, obojętność, a nawet rozpacz - to uczucia, które stale towarzyszą uczniom z dysleksją.

Dysleksji nie da się całkowicie zapobiec, ale można znacznie złagodzić jej konsekwencje. Dzięki wczesnemu diagnozowaniu i programom wczesnej interwencji, już w klasach przedszkolnych specjaliści mogą prowadzić pracę profilaktyczną i zajęcia wspomagające rozwój dzieci z grupy ryzyka dysleksji!

To znacznie ułatwia start i funkcjonowanie dziecka w warunkach szkolnych. Fachowa pomoc ze strony nauczycieli, pedagogów, psychologów, wsparcie ze strony rodziców - to wszystko wpływa na lepsze funkcjonowanie dziecka jako ucznia. Dzięki tym zabiegom dysleksja przestaje być dla dzieci koszmarem życiowym.

 

Dzieci, u których stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się o charakterze dyslektycznym, zgodnie z aktualnymi rozporządzeniami MEN mają prawo do tego, aby nauczyciel dostosował metody nauczania i oceniania do ich dysfunkcji. Nie znaczy to, że nauczyciel ma obniżyć wymagania względem tych uczniów, wymagania pozostają te same, co do innych uczniów, zmieniają się tylko metody uczenia i oceniania

Uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się mają prawo przystąpić do sprawdzianu po VI klasie w warunkach dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych na podstawie opinii poradni psychologiczno-

pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej.

Opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się, przedkłada się dyrektorowi szkoły, w terminie do dnia 15 października roku szkolnego, w którym uczeń przystępuje do sprawdzianu.